FAI FAVOR, ESCOITA

Ut paulum auscultes,

te rogo,  quisquis ades

(Escóitame, por favor,…)

Cando corrían os últimos anos do século XVIII, escoitábanse pola Francia os sons tristes dunha canción chea de melancolía e un tanto misteriosa que anunciaba a morte de Mambruck, que en realidade era o Duque de Marlborough, John Churchill, un noble militar cun exitoso e laureado curriculum. Pero a tonadiña  pronto se converteu nun patrimonio da cultura musical popular e trascendeu tanto fronteiras físicas como xeneracionais. Así pasou a formar a banda sonora dos xogos  ó aire libre de nenos e adolescentes das xeneracións que nunca imaxinaron que outras ían sucumbir á tiranía das novas tecnoloxías. Pero polo aire voa aínda un eco  alentado polas brisas da melancolía  e do misterio:

Malbroukc s’en vat-t-en guerre,/ mironton, tonton, mirontaine,/ Malbroukc s’en vat-t-en guerre,/ ne sait quand reviendra.

que ó cruzar os Pirineos adoptou esta forma:

Mambrú se fue a la guerra,/qué dolor, qué dolor, qué pena!/ Mambrú se fue a la guerra,/ no sé si volverá./ Si vendrá por la Pascua/ o por la Trinidad./ La Trinidad se acaba./ Mambrú no viene ya….. / Que Mambrú ya se ha muerto./ Lo llevan a enterrar/ en caja de terciopelo/ con tapa de cristal. / Y encima de la caja,/ dos pajaritos van/ cantando el pio-pio,/ cantando el pio-pa.

Que se saiba non perdeu ningunha batalla nin foi vitima de ningún erro de estratexia. De aí o fundamento da súa boa fama e uns epitafios nos que P. Antonio dos Reis reproduce todos os tópicos da laudatio funebris e a literatura epitáfica e, por si fose pouco, unha boa letanía de aforismos:

Hac Dux Malburiae gelida qui condor urna,/Ut paulum auscultes, te rogo, quisquis ades./Anglia, magnanimum genitrix faecunda virorum,/Cunas et thalamum mi dedit et tumulum./Gallia multiplici redimivi tempora lauro,/Ornaruntque meum Lilia secta caput./Tenderet insidias Aquilis dum Bavarus auceps/Austriacis, rupi retia, vincla, plagas./ Subrupta Brabantes gemuerunt moenia; Flandri/Convulsas arces me gemuere Duce./Aspera cum tandem requierunt tempora, bella/Invitus, nolens ut posui, perii./Ut posui perit. Documenta haec disce, viator:/Vita super terram militia est hominis;/Vives, dum vinces; mortem cum Marte fugabis/Vitam bella dabunt; otia blanda necem

[Quen ocupa esta furna fría son eu, o duque de Malburia,/pídoche, quenqueira que sexas, que me escoites un chisco./Inglaterra, nai fecunda de homes magnánimos,/deume berce, matrimonio e tumba;/ Francia cingiu as miñas tempas con múltiples coroas de loureiro,/lirios cortados adornaron a miña cabeza/Mentres o cazador bávaro tendía panterlos ás aguias austríacas,/rompín redes, cadeas e trampas./Choraron  as murallas  derruídas de Brabante,/Chorou a Cidadela de Flandes destruída baixo as miñas armas./Cando se acalmaron os tempos duros,/cando de mala gana, sen querelo, dei de lado a guerra, morrín./Cando parei, morrín. Viaxeiro, aprende o que che ensino:/a vida do home na terra é milicia./Vivirás mentres venzas; na compaña de Marte espantarás a morte./A guerra dá vida, o ocio brando, morte.]

                                                                                                  José M. Otero

Os comentarios están pechados.