O TEATRO ROMANO, UN ESPAZO MÁXICO DE REALISMO E RISA
Abr 7th, 2014 by José M. Otero

 


 

 

Nas bancadas estala ás veces unha violenta protesta, porque eses inmensos lugares de reunión, nos que a elite se xunta co pobo e o adula, non perden nunca unha función política. Emperadores e maxistrados sondan a súa popularidade diante dun público revoltoso e esixente

                      Roger Hanoune e John Scheid. La Roma Antigua

Aristócratas, cabaleiros, plebeios, soldados e escravos, homes e mulleres viven  a resaca dos ludi na honra de Flora culminados o día 3 de maio. Corre o ano 212 a. C, pero podería ser tamén os 202, cando aínda fumegaban os cadáveres do exército cartaxinés nas chairas de Zama. As prostitutas romanas exhibíranse en danzas lascivas, completamente espidas polas rúas de Roma. Os habitantes da Urbs aínda no acabaran de recuperarse dos grandes desastres da segunda Guerra Púnica e vivían os pesadelos da pantasma de Aníbal. Pero é primavera, retornan de novo as forzas da fecundidade,  ninguén se atrevería a prohibir un espectáculo tan carnal e luxurioso polo medo de que o ano resultase estéril.

Máscaras teatro. Mosaico. Museos Capitolinos. Roma. Fot. José M. Otero

Desde agora non se conciben en Roma ludi sen representacións teatrais. Plauto elabora todo o seu teatro nos días máis sombríos da segunda Guerra Púnica. Polo imaxinario do teatro plautino pululan comerciantes enriquecidos, prostitutas insaciables, mozos que devoran o patrimonio familiar con desenfreada luxuria, escravos espabilados que colaboraban desinteresadamente, vellos ilusos fuxidos de esposas agobiantes e carcamales… pero a atmosfera escénica era grega, porque dificilmente se toleraría un retrato vivo da vida social romana do momento, nin tampouco alusións políticas satíricas ao estilo de Aristófanes na Atenas de Pericles.

Frons scenae do teatro de Mérida. Fot. José M.Otero

As feridas psicolóxicas de calquera guerra requiren para ser curadas dun tratamento que conxugue  con maestría a partes iguais maxia e realismo. Esa medicina socialmente necesaria elabórase con enxeño na alquimia do laboratorio teatral.

O teatro é un universo encantado, donde a moral cotidiana campa con liberdade, porque non hai regras que a conteñan. Os espectadores vense transportados a un mundo onde non hai nada imposible, nel a natureza renuncia ás leis máis elementais: todo resulta un milagro, unha explosión de xúbilo colectivo, risa liberadora.

O pobo quere deseperadamente que o soño se torne realidade, dá o mesmo como sexa o soño: cruel, indecente, voluptuoso, magnífico, poético. E este desexo ha ser colmado, porque, de non ser así, o maxistrado responsable será víctima dunha sonora e interminable pitada que abrirá a tumba na que durmirán eternamente as aspiracións dunha longa carreira política.


OS SEGREDOS DE CLORIS, A SOBERANA DAS FLORES
Mar 21st, 2014 by José M. Otero

Adaptación de Ovidio, FASTOS, V, 195-275

 

“Eu era Cloris, aínda que agora me chame Flora. Unha letra grega do  meu nome corrompeuse no termo latino. Era Cloris, ninfa das chairas felices, onde sabes que antes homes afortunados tiñan o seu medio de vida; modesta como son resúltame incómodo expor a beleza que me adornaba. Pero esa beleza deulle á miña nai un deus por xenro.  Era primavera e ía eu paseando; o Céfiro descubriume,  pero puiden librarme del. Perseguiume, eu fuxín; el era máis forte. E o Bóreas que ousara, soplando do norte, levarse como prea  da casa de Erecteo a súa filla Oritiia, déralle ó seu irmán vía libre para a pillaxe. Non obstante, emendou o seu acto violento, dándome o nome de esposa, e no me queixo do meu matrimonio. Gozo dunha primavera eterna. O ano sorrí sempre, as árbores teñen sempre follas, a terra sempre verde. Teño nos campos da miña herdanza un xardín exuberante , o vento respéctao e unha fonte de auga cristalina régao. O meu marido cubriu este xardín de flores xenerosas e díxome: “Ti, deusa, ostenta a soberanía das flores”. Quixen contar moitas veces  a serie das cores e non puiden; a cantidade excedía calquera conta. 

Así que  se esvaeceron das flores a rosada e o orballo, e as follas  recibiron os raios do sol, acudiron as Horas, lucindo roupas de cores vivas, e recolleron os meus regalos en leves canastros. Nese mesmo momento achegáronse as Cárites e teceron coroas e grilandas que servisen para cinguir as tempas dos deuses do ceo.  Fun a primeira en esparexer  as novas sementes  polos campos do mundo.  Antes a terra tiña unha soa cor. Fun a primeira en facer do sangue de Xacinto unha flor, e nas súas follas pode lerse a súa queixa. Tamén ti, Narciso, tes o teu nome nos  xardíns cultivados; pobre, o seu dobre era irreal. ¿Que vou contar de Croco, a flor do azafrán, ou de Atis o das violetas, ou de Adonis, o das anemones?

PARA SEGUIR LENDO O POST COMPLETO EN PDF picar CLORIS

OS MILITES ROMANOS: CORAXE, RESPONSABILIDADE E DISCIPLINA
Mar 19th, 2014 by José M. Otero

Roma foi a cidade máis importante do universo, capaz de construír un ámbito cultural en torno ó Mediterráneo de tal solidez que aínda hoxe sobrevive.

¿En que se sustentaba este poder? ¿Como está condicionado pola loita do pobo romano pola supervivencia?

Os romanos estaban convencidos de que os seus devanceiros estiveran dotados de extraordinarias calidades de tenacidade, de paciencia, de frugalidade, de capacidade para o traballo duro e dunha capacidade natural para non admitir xamais a derrota. Ningún romano en ningunha circunstancia se daría por vencido, segundo nos ilustra  o historiador Polibio.

Cicerón consideraba que non era posible dar en ningunha parte cun pobo que posuíse en tan alto grao estas calidades, nas que Roma asenta a súa supremacía: unha verdadeira grandeza de alma, un carácter serio, calmo, estable, leal e digno de confianza,  baseado na fides.

Debuxamos un cadro onde  a grandes trazos se configura un pobo con gran capacidade se sufrimento, práctico e puritano, fondamente leal á familia, ó Estado e ós seus deuses (pietas). Este abano de valores  constitúe  a verdadeira forza da República, do que derivan outros valores ben estimados polos romanos: a virtus, bravura e coraxe no combate,  a gravitas, conciencia das súas responsabilidades e disciplina nas emocións, simplicitas, disposición para  prestar singular atención ás necesidades do momento.

Na súa estrutura primitiva o exército reflicte a organización do Estado romano. Cada soldado contribuía con armas e equipamento propio, polo que tiña que dispoñer de facenda para costealas. O pobre polo tanto non podía combater.

( Continúa lendo O EXERCITO ROMANO 2 pdf..)


CAMPAMENTOS ROMANOS

Documento: Campamento romano (pdf)


Hai unha característica que define á lexión romana: a obsesión pola seguridade nos seus desprazamentos cando tiña que facer noite ou pasar un inverno. Esta precaución significaba un gran esforzo diario por parte dos homes encargados da fortificación  e,  ó mesmo tempo, unha inxección de auto estima porque esta teima lles facía sentirse superiores ós bárbaros.

Despois da reforma de Mario, a lexión romana seguía carecendo de bases permanentes, era un exército en mobilidade constante. Cando remataba unha sesión de operacións retirábanse ós cuarteis de inverno (hiberna).

Foi con Augusto cando o exército tomou un carácter permanente. As tropas empezaron a pasar períodos moi longos  nas provincias, obrigadas pola intensa expansión territorial. Os antigos  cuarteis de inverno convertéronse en bases estables, versións melloradas dos antigos campamentos en marcha. (Continúa….Campamento romano.)

APRENDER E XOGAR


La legión romana. Documentales de la 2


»  Substance: WordPress   »  Style: Ahren Ahimsa