SIDEBAR
»
S
I
D
E
B
A
R
«
AS AUGAS DE NEPTUNO ACALMAN A CANICULA
Xul 23rd, 2014 by José M. Otero

neptunoaugas1

Chega a canícula en xullo como un tirano inmisericorde, o calor cae a plomo e abafa como a chama dun soplete, de fóra chega o estridente rechouchío das cigarras noctámbulas, esgólanse os corpos amallados e débiles,  a pel reseca pola calina procura desesperadamente frescura, a lingua áspera a auga dunha fonte, Sirio abrásanos as cabezas, non hai piedade. Só queda invocar a misericordia do deus das fontes e as augas correntes e celebrar os rituais das Neptunalia  cos que se busca a complicidade do húmido Neptuno. Auga e e vexetación contra a forza do lume e do calor que sofoca, forzas máxicas para a tranquilidade dos homes. As ribeiras  do Tiber  énchense o 23 de xullo de chozas feitas de ramallos verdes e de follaxe. A epopeia entre tranquila e tumultuosa da auga que corre e dá vida.

Os vellos romanos, aínda que miraban de reollo  certas maneiras de ver a vida cotiá dos gregos, non tiñan  reparos en atender os consellos de Hesíodo en Traballos e días. Escribía Hesíodo que cando florece o cardo e canta a cigarra, as cabras son moi ricas e mellor o viño, as mulleres máis sensuais e máis frouxos os homes. Ha procurarse entón a sombra dunha pedra, sentados á sombra trae boa fortuna beber  viño tinto de Biblos, levar á boca un bo pan, leite de cabra e carne de becerra apacentada no bosque e non parida e, para rematar, cabritiñas primoxénitas.

Ó chegar a tardiña,  o brioso Céfiro do oeste acariñaba reparador  os rostros cansos e os corpos desfalecidos, pero co corazón farto de comida e viño,.

O ardente día festivo de Neptuno animaba  á conversación espontánea ó fresco da sombra tiberina, á amizade,  á invitación íntima e a vivir con intensidade o amor. Horacio fáinolo sentir desde o  ángulo máis sensual e epicúreo, menos romano , ó mellor, e máis grego,  na Oda, III, 28:

10-538763

 

¿Que é o mellor que podo facer

no día da festa de Neptuno? ¡Saca, Lidia,

con presteza o  reserva de Cécubo

e bota  a perder o teu bo sentido!

Ves que ven a tarde

e ti, como se o día fugaz se parase,

remouqueas traer da bodega

a ánfora que os anos  encheron de exquisito sabor.

Unhas veces eu cantarei

a Neptuno e a  verde beleza das Nereidas;

outras ti ensalzarás  coa corva lira

a Leto e á cazadora Diana.

Cun último canto honraremos ti e maís eu

á  Venus de Cnido,  a que visita as Cícladas brancas

nun carro tirado por cisnes;

a Noite merecerá por fin unha canción de despedida.

NEPTUNALIA:

Celebrábanse o 23 de xullo e para liberarse dos ardores do sol contruíanse chozas de follaxe, chamadas umbrae.

Estas festas estaban precedidas polas Lucaria, os días 19 e 21, de significado aínda sen esclarecer. O feito de que caian na canícula suxire que poderían estar destinadas a suplicar ás divindades remedio contra a seca. Non debemos descartar o sentido protector e acolledor dos bosques nas datas de grandes calores, graves calamidades e mesmo perigos persoais.

Na primitiva relixión romana Neptuno sería o deus dos neboeiros e posteriormente do elemento húmido. É unha divindade das augas doces e fertilizantes, antes de que a influencia grega a partir do século IV a.C. lle atribuira o dominio dos mares.


LECTURAS PARA O TEMPO DE LUPERCAIS (2)
Feb 19th, 2012 by José M. Otero

AFOGANDO AS PENAS EN VIÑO

Adde merum vinoque novos compesce dolores [Sirve un bo viño, afoga en viño as penas recentes] Tib. I, 2

Acúdeme, lúcido Baco, ( xa teñas sempre

a  vide do delirio, xa leves  as sens cinguidas de hedra).

Libérame da miña dor ti mesmo cunha copa chea de vida:

A cada paso o amor  claudica vencido polo viño.

Amable criatura, reborden de viño xeneroso as copas

e sírvenos  Falernos con man espléndida.

Ide lonxe, penosa estirpe de coitas, ídevos amarguras:

que brille, montado nos seus cabalos brancos, o sol Apolo.

…….

Nada me preocupas xa, Neera (1),

que sexas feliz, e luminoso o teu destino.

…………..

Chega, despois de moitos días, a calma.

 

(1) ¿Neera= a poetisa Sulpicia? En todo caso, a muller do enigmático Lígdamo, posible autor do poema. Exemplificación do tipo de muller de familia noble: provocativa, amante das riquezas, fermosa e desleal, que pretende dominar o mundo cos seus encantos, pero que a fin só consegue a fama grazas ós versos do poeta.

TIBULO, Carmina, (Corp. Tib.) III, 6, 1-8 , 29-30 e 32

TIBULO (PDF)

»  Substance:WordPress   »  Style:Ahren Ahimsa